Dobór stacji transformatorowej do mocy: tabela od 100 do 1600 kVA

Moc transformatora ciągnie za sobą prawie całą stację: wkładki w polu transformatorowym, aparat główny nN, przekrój połączeń, wielkość obudowy, misę olejową i sposób pomiaru. Poniżej zebraliśmy te zależności w dwóch tabelach dla stacji kontenerowej od 100 do 1600 kVA.

Wszystkie wartości policzył silnik doboru, na którym działa kreator stacji Energeks: stacja kontenerowa z korytarzem obsługi, rozdzielnica SN 24 kV bez F-gazów, transformator olejowy MarkoEco2 w klasie Ekoprojekt Tier 2, 6 odpływów nN. To dobór typowy, punkt wyjścia do projektu. Ostatecznie o aparaturze decydują projektant, warunki przyłączenia i tabela producenta rozdzielnicy SN.

Zacznij od mocy docelowej i prądu

Moc transformatora dobiera się do mocy zapotrzebowanej obiektu z zapasem na rozwój. Jeśli inwestor planuje rozbudowę, warto od razu przyjąć moc docelową: obudowa, misa olejowa i połączenia muszą ją wytrzymać, nawet gdy na start stanie mniejszy transformator. Z mocy wynikają prądy po obu stronach:

I = S / (√3 x U)

Dla transformatora 630 kVA to 24,2 A po stronie SN 15 kV i 909 A po stronie nN 400 V. Ten drugi prąd decyduje o aparacie głównym, szynach, przekroju kabli i zaciskach na transformatorze.

Strona SN: prąd i wkładki w polu transformatorowym

W polu transformatorowym typowo pracuje rozłącznik z bezpiecznikami HH. Przy dużych mocach wkładka dochodzi do granicy typowych rozdzielnic 24 kV i silnik przechodzi na wyłącznik (w kodzie stacji pole V zamiast T).

Wkładki 24 kV ze zbijakiem, dobór typowy; ostatecznie według tabeli producenta rozdzielnicy SN (PN-EN 62271-105) i z zachowaniem selektywności z zabezpieczeniami nN. Od 1250 kVA bezpieczniki można wybrać po sprawdzeniu tej tabeli.

Strona nN: aparat główny, połączenia i obudowa

Prąd zwarciowy początkowy na szynach nN policzony dla sieci SN sztywnej według PN-EN 60909-0. Obudowy KSW z korytarzem obsługi i piwnicą kablową, wymiary zewnętrzne. Do 630 kVA misa olejowa jest liczona na pełną ilość oleju transformatora 630 kVA, czego wymagają standardy operatorów; wyżej rośnie razem z olejem transformatora.

Pięć progów, przy których stacja się zmienia

1. Pomiar SN zamiast nN. Kreator domyślnie przechodzi na pomiar po stronie SN od 400 kVA. Pomiar po stronie nN przy większej mocy jest wyjątkiem, na który musi się zgodzić operator sieci, a progi różnią się między operatorami. Pole pomiarowe SN dokłada jedno pole w rozdzielnicy i potrafi powiększyć obudowę.
2. Z 630 na 800 kVA. Obudowa rośnie z 2,55 do 2,96 m szerokości (KSW 2,96 x 4,56 m, masa ok. 28 t zamiast ok. 20,7 t), misa olejowa z 409 do 557 l, a aparatem głównym nN staje się wyłącznik. Transformatory od 800 kVA mają płaskie zakończenia nN; zaciski Energeks TOC M12, M20 i M30 są przewidziane do 630 kVA.
3. 1000 kVA przy 15 kV. Wkładka HH 63 A jest na granicy możliwości typowych rozdzielnic 24 kV, dlatego silnik domyślnie wstawia wyłącznik w polu transformatorowym. Przy 20 kV ta sama moc mieści się jeszcze w bezpiecznikach HH 50 A.
4. 1600 kVA. Zamiast kabli połączenie transformatora z rozdzielnicą nN to szynoprzewód 2500 A, a obudowa jest wielosegmentowa, projektowana indywidualnie z producentem obudowy.
5. Powyżej 1600 kVA. Tu kończy się typoszereg jednotransformatorowej stacji kontenerowej odbiorczej. Większe moce, do 2500 kVA, kreator prowadzi w linii stacji dla e-mobilności, a dwa transformatory od 2 x 400 do 2 x 1000 kVA mieszczą się w stacji kontenerowej z korytarzem obsługi.

Czego tabela nie załatwi

• Warunki przyłączenia: wskazują miejsce rozgraniczenia własności, rodzaj pomiaru i często przekładnię przekładników.
• Standard operatora, gdy stacja ma przejść na majątek operatora: kolory, zamki, pomiar bilansujący, liczba pól i odpływów. W kreatorze wybierasz go jednym polem (PGE Dystrybucja, TAURON Dystrybucja, Enea Operator, Energa-Operator, Stoen Operator).
• Selektywność zabezpieczeń SN i nN oraz nastawy: zawsze po stronie projektanta.
• Lokalizacja: odległości przeciwpożarowe, ściany REI 120 przy budynkach, dojazd dla dźwigu.

Jak policzyć to dla swojej stacji

W kreatorze stacji ustawiasz moc, napięcie, pomiar, liczbę odpływów i obsługę, a silnik od razu podmienia wkładki, aparaty, przekroje, obudowę i misę. Z konfiguracji pobierzesz bez rejestracji projekt techniczny do adaptacji przez projektanta i kartę katalogową w PDF, rysunki SVG (rzut, elewacje, przekroje, uziemienie, posadowienie), schemat jednokreskowy, zestawienie CSV i dane JSON.

Każda konfiguracja ma swój kod, np. ENG-B630-15S-LPT-06-K: linia B (kontenerowa), 630 kVA, sieć 15 kV, izolacja stało-powietrzna, pola L, P i T, 6 odpływów, korytarz obsługi. Link z kodem otwiera kreator dokładnie w tym ustawieniu: stacja 630 kVA z pomiarem SN, stacja 1000 kVA z wyłącznikiem w polu T. Gotowe zestawy znajdziesz też w sklepie: 630 kVA z korytarzem obsługi i 1000 kVA.

Źródła

• Silnik doboru kreatora stacji Energeks, wersja 0.8 (październik 2026).
• PN-EN 60909-0, prądy zwarciowe w sieciach trójfazowych prądu przemiennego; PN-EN 62271-105, zestawy rozłączników z bezpiecznikami; PN-EN 62271-202, stacje prefabrykowane.
• Rozporządzenie (UE) 2024/573 w sprawie fluorowanych gazów cieplarnianych, art. 13 ust. 9 (rozdzielnice SN do 24 kV bez F-gazów od 1.01.2026).
• Rozporządzenie Komisji (UE) nr 548/2014 zmienione rozporządzeniem (UE) 2019/1783 (straty transformatorów, Etap 2).
• PGE Dystrybucja, Standardy stacji transformatorowych wnętrzowych SN/nN (obowiązuje od 16.07.2025); Enea Operator, Zeszyt 1, Stacje transformatorowe kompaktowe prefabrykowane SN/nN do 630 kVA (wersja 06.2024): misa olejowa na pełną ilość oleju transformatora 630 kVA.

Zobacz też: stacja transformatorowa kontenerowa z obsługą wewnętrzną w katalogu Energeks (typoszereg, wymiary, rysunki).