„Zacisk transformatorowy” to w praktyce kilka różnych wyrobów. Po stronie nN łączą kable albo szyny ze sworzniami przepustów, po stronie SN – przewody z przepustami górnego napięcia, czasem razem z ogranicznikiem przepięć. Poniżej przegląd typów, z którymi spotkasz się w stacjach SN/nN, i wskazówki, kiedy który wybrać.
Gdzie pracuje zacisk transformatorowy
Zacisk nakręca się na gwintowany sworzeń izolatora przepustowego i blokuje śrubą lub śrubami. Z drugiej strony ma gniazda na żyły kabli albo powierzchnię pod szynę. Standardy operatorów – np. TAURON Dystrybucja dla transformatorów SN/nN – przewidują po stronie nN dwa warianty: zaciski do przewodów lub kabli i zaciski do przyłącza szynowego, w obu przypadkach bez końcówek zaprasowanych, w komplecie trzech zacisków fazowych i jednego zacisku punktu neutralnego.
Zaciski kablowe poziome (nN)
Najczęstszy typ w stacjach z transformatorami do 630 kVA. Wyprowadzają kable poziomo ze sworznia i przyjmują dwa przewody główne oraz dwa pomocnicze na fazę – aluminiowe lub miedziane. W ofercie Energeks to seria TOC: gwint M12, M20 lub M30, prąd 250, 630 lub 1000 A, przewody główne 2 × 95–240 mm² (RE, RM, SM) lub 2 × 300 mm² RMC, pomocnicze 2 × 2,5–50 mm².
TOC-1 – z odsadzoną stopką
Dwie śruby blokujące na stopce pod głowicą, gniazda wyżej nad pokrywą. Wygodny przy grubych kablach – to nasz standard do transformatorów MarkoEco2. Karta zacisku TOC-1.
TOC-2 – kompaktowy
Gniazda w jednej zwartej głowicy, rozcięty trzpień i śruby blokujące z boku. Zajmuje mniej miejsca na pokrywie, więc sprawdza się tam, gdzie przepusty nN stoją blisko siebie. Karta zacisku TOC-2.
Zaciski neutralne z uziemieniem
Czwarty zacisk kompletu pracuje na przepuście punktu neutralnego. Oprócz gniazd kablowych ma sworzeń (lub dwa) do podłączenia przewodu uziemiającego, N/PE albo bednarki. W serii TOC to wersje /N: DP 5100N–5300N (TOC-1) i DP 6100N–6300N (TOC-2). Część operatorów wymaga, żeby do zacisku neutralnego dało się podłączyć bednarkę uziemiającą 25 × 4 mm (np. Energa-Operator) – wersje /N serii TOC to umożliwiają.
TOC-1/N – wersja z dodatkowym sworzniem do podłączenia przewodu neutralnego lub uziemiającego.
Zaciski szynowe (nN)
Gdy transformator łączy się z rozdzielnicą nN szynami, zamiast gniazd kablowych stosuje się zaciski z płaską powierzchnią pod szynę. Kute zaciski szynowe typu MK nakręca się na sworzeń i blokuje jedną śrubą (MK 1) lub dwiema (MK 2, MK 5). Obsługują szyny o szerokości do 40 mm (MK 1, MK 2) albo do 100 mm (MK 5), na sworzniach od M12 do M30. W ofercie Energeks: MK 1, MK 2 i MK 5 – od ręki z magazynu w Polsce.
Zaciski na przepusty SN
Po stronie górnego napięcia zacisk łączy przewód SN z przepustem transformatora rozdzielczego. Zaciski ZGU (gwint przyłączeniowy M12, obwód 70 mm²) wykonuje się z mosiądzu ocynowanego ze śrubami ze stali nierdzewnej i montuje jednym kluczem. Wersja ZGU-OP pozwala zamocować ogranicznik przepięć SN bezpośrednio na trzpieniu przepustu, bez dodatkowych elementów. Konstrukcja ogranicza przenoszenie sił skręcających na wewnętrzne elementy transformatora. ZGU i ZGU-OP są dostępne od ręki.
Osłony zacisków
Osłona izolacyjna zakładana na zacisk chroni przed przypadkowym dotykiem i zwarciami wywołanymi przez ptaki i gryzonie. W standardzie TAURON Dystrybucja osłony zacisków nN są wymagane i mają być wykonane z samogasnącego, elastycznego tworzywa. Osłona OZNN jest z elastycznej gumy samogasnącej, w trzech rozmiarach – M12, M20 i M30 – i pasuje do zacisków TOC-1, TOC-2 i MK 1.
Porównanie w jednej tabeli
| Typ | Strona | Do czego | Gwint / zakres | Przykład |
|---|---|---|---|---|
| kablowy poziomy | nN | 2 kable główne + 2 pomocnicze na fazę | M12 / M20 / M30, 250–1000 A | TOC-1/U, TOC-2/U |
| neutralny z uziemieniem | nN, punkt neutralny | kable + przewód uziemiający, N/PE lub bednarka | M12 / M20 / M30 | TOC-1/N, TOC-2/N |
| szynowy | nN | szyny do 40 mm lub do 100 mm | M12–M30 | MK 1, MK 2, MK 5 |
| na przepust SN | SN | przewód SN 70 mm², opcjonalnie ogranicznik przepięć | M12 | ZGU, ZGU-OP |
| osłona | nN | ochrona zacisku przed dotykiem i zwierzętami | – | OZNN (M12 / M20 / M30) |
Jak wybrać
- kable do rozdzielnicy nN → zacisk kablowy TOC-1 lub TOC-2 (gwint i prąd dobierzesz według poradnika jak dobrać zacisk transformatorowy),
- szyny → zacisk szynowy MK o szerokości dopasowanej do szyny,
- punkt neutralny → wersja /N,
- strona SN z ogranicznikiem przepięć na przepuście → ZGU-OP,
- stacja narażona na ptaki i gryzonie → osłony na wszystkie zaciski nN.
Wszystkie typy w jednym miejscu: zaciski transformatorowe Energeks.
Opinie
Brak opinii!